Tranh chấp giữa "đơn vị bảo hiểm" và "bên gây tai nạn" khi mức bồi thường thực tế cao hơn hợp đồng thường phát sinh sau các vụ tai nạn giao thông, gây ra những mâu thuẫn phức tạp giữa các bên liên quan. Việc nắm bắt rõ ràng các quy định pháp lý không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi mà còn tránh những thiệt hại không đáng có cho người tham gia giao thông. Trong bối cảnh tai nạn ngày càng tăng, hiểu biết về vấn đề này trở nên cấp thiết để đảm bảo công bằng. Hãy cùng Pháp lý xe tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Tranh chấp giữa "đơn vị bảo hiểm" và "bên gây tai nạn" khi mức bồi thường thực tế cao hơn hợp đồng

Trong các vụ tai nạn giao thông, tranh chấp giữa đơn vị bảo hiểm và bên gây tai nạn thường phát sinh khi thiệt hại thực tế của người bị hại vượt quá hạn mức trách nhiệm được quy định trong hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới. Khi đó, mặc dù chủ xe đã tham gia bảo hiểm và đóng phí đầy đủ, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ có nghĩa vụ chi trả trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm đã được xác định trong hợp đồng.

Theo quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ bồi thường trong giới hạn trách nhiệm bảo hiểm. Hiện nay, mức bồi thường tối đa đối với thiệt hại về người là 150 triệu đồng/người/vụ tai nạn. Trong trường hợp thiệt hại thực tế lớn hơn mức này, phần chênh lệch sẽ do người gây tai nạn trực tiếp bồi thường cho người bị hại theo nguyên tắc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng quy định tại Bộ luật Dân sự 2015.

Tranh chấp thường xảy ra khi bên gây tai nạn cho rằng doanh nghiệp bảo hiểm phải chi trả toàn bộ thiệt hại, trong khi phía bảo hiểm chỉ thực hiện nghĩa vụ trong hạn mức hợp đồng. Sự khác biệt trong cách hiểu về phạm vi trách nhiệm bảo hiểm và áp lực tài chính từ khoản bồi thường lớn là nguyên nhân khiến nhiều vụ việc phải giải quyết thông qua thương lượng hoặc tại tòa án.

2. Nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp giữa "đơn vị bảo hiểm" và "bên gây tai nạn" khi mức bồi thường thực tế cao hơn hợp đồng

Tranh chấp liên quan đến trách nhiệm chi trả bảo hiểm thường phát sinh từ sự khác biệt giữa phạm vi bảo hiểm trong hợp đồng và mức thiệt hại thực tế phát sinh từ tai nạn giao thông. Ngoài yếu tố hạn mức bảo hiểm, nhiều nguyên nhân khác cũng có thể dẫn đến mâu thuẫn giữa doanh nghiệp bảo hiểm và người gây tai nạn.

• Thiệt hại thực tế vượt hạn mức trách nhiệm bảo hiểm

Một nguyên nhân phổ biến là tổng giá trị thiệt hại thực tế cao hơn hạn mức bồi thường trong hợp đồng bảo hiểm. Theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ có nghĩa vụ bồi thường trong phạm vi mức trách nhiệm bảo hiểm đã được quy định. Tuy nhiên, trong thực tế, chi phí điều trị, phục hồi sức khỏe, thiệt hại tài sản và khoản bồi thường tổn thất tinh thần theo Bộ luật Dân sự 2015 có thể vượt xa mức bảo hiểm.

Khi đó, phần thiệt hại vượt quá sẽ thuộc trách nhiệm trực tiếp của người gây tai nạn. Nếu chủ xe không nắm rõ quy định này hoặc cho rằng bảo hiểm phải chi trả toàn bộ, tranh chấp rất dễ phát sinh.

• Tranh cãi về điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm

Theo quy định về bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới, doanh nghiệp bảo hiểm có quyền từ chối bồi thường trong một số trường hợp như người điều khiển phương tiện không có giấy phép lái xe hợp lệ, vi phạm quy định về nồng độ cồn hoặc cố ý gây tai nạn.

Khi tai nạn rơi vào các trường hợp loại trừ này, doanh nghiệp bảo hiểm có thể từ chối chi trả toàn bộ khoản bồi thường. Điều này khiến bên gây tai nạn phải tự mình bồi thường cho người bị hại, từ đó dễ phát sinh tranh chấp do các bên có cách hiểu khác nhau về phạm vi trách nhiệm bảo hiểm.

• Khác biệt trong việc xác định mức thiệt hại

Quá trình xác định thiệt hại thực tế cũng là yếu tố thường gây tranh cãi. Theo nguyên tắc bồi thường tại Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời nếu có đủ căn cứ chứng minh. Tuy nhiên, doanh nghiệp bảo hiểm thường căn cứ vào kết quả giám định và hồ sơ chứng từ hợp lệ để xác định mức bồi thường.

>> Đọc thêm: Cách kiểm tra thông tin xe qua mã QR trên giấy đăng ký

3. Quyền và nghĩa vụ của các bên trong tranh chấp giữa "đơn vị bảo hiểm" và "bên gây tai nạn" khi mức bồi thường thực tế cao hơn hợp đồng

Khi xảy ra tranh chấp liên quan đến trách nhiệm chi trả bảo hiểm, quyền và nghĩa vụ của các bên được xác định dựa trên hợp đồng bảo hiểm, quy định của pháp luật về bảo hiểm bắt buộc và nguyên tắc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Bộ luật Dân sự 2015.

• Quyền và nghĩa vụ của bên gây tai nạn

Theo quy định tại Điều 584 và Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, người gây thiệt hại có nghĩa vụ bồi thường toàn bộ thiệt hại thực tế cho người bị hại. Trong trường hợp đã tham gia bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ thay mặt người gây tai nạn chi trả trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm.

Tuy nhiên, nếu tổng thiệt hại vượt quá hạn mức bảo hiểm theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP, người gây tai nạn vẫn phải bồi thường phần chênh lệch còn lại cho người bị hại. Đồng thời, họ có quyền yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện nghĩa vụ bồi thường đúng theo hợp đồng và có thể khiếu nại hoặc khởi kiện nếu việc từ chối bồi thường không có căn cứ pháp lý.

• Quyền và nghĩa vụ của đơn vị bảo hiểm

Doanh nghiệp bảo hiểm có nghĩa vụ xem xét và giải quyết hồ sơ bồi thường trong phạm vi trách nhiệm đã được quy định trong hợp đồng và pháp luật. Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, doanh nghiệp phải tiến hành xác minh vụ việc, đánh giá thiệt hại và thực hiện chi trả bồi thường trong hạn mức trách nhiệm.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp bảo hiểm cũng có quyền từ chối bồi thường trong các trường hợp thuộc phạm vi loại trừ trách nhiệm bảo hiểm theo quy định pháp luật. Việc từ chối bồi thường phải được thông báo rõ ràng và kèm theo căn cứ pháp lý để đảm bảo tính minh bạch trong quá trình giải quyết.

>> Đọc thêm: Cách kiểm tra xe có đang bị cầm cố/thế chấp tại ngân hàng hay không?

4. Các bước giải quyết tranh chấp giữa "đơn vị bảo hiểm" và "bên gây tai nạn" khi mức bồi thường thực tế cao hơn hợp đồng

Việc giải quyết tranh chấp cần tuân theo trình tự pháp lý rõ ràng nhằm đảm bảo quyền lợi của các bên và hạn chế phát sinh mâu thuẫn kéo dài.

Bước 1: Thu thập hồ sơ và chứng cứ về vụ tai nạn

Các bên cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ như biên bản tai nạn giao thông, giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự, giấy phép lái xe, giấy tờ phương tiện và các tài liệu chứng minh thiệt hại như hóa đơn điều trị, chi phí sửa chữa tài sản. Theo nguyên tắc bồi thường của Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại chỉ được bồi thường khi có căn cứ chứng minh rõ ràng.

Bước 2: Nộp hồ sơ yêu cầu bồi thường cho doanh nghiệp bảo hiểm

Sau khi hoàn thiện hồ sơ, bên được bảo hiểm gửi yêu cầu bồi thường đến doanh nghiệp bảo hiểm. Doanh nghiệp bảo hiểm sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ, tiến hành giám định thiệt hại và xác định số tiền bồi thường trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm.

Bước 3: Thương lượng về phần bồi thường vượt hạn mức bảo hiểm

Nếu thiệt hại thực tế vượt quá hạn mức bảo hiểm theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP, phần chênh lệch sẽ do người gây tai nạn bồi thường cho người bị hại. Các bên có thể thương lượng trực tiếp để thống nhất phương án thanh toán phù hợp với thiệt hại thực tế.

Bước 4: Khởi kiện tại tòa án nếu không đạt được thỏa thuận

Trường hợp thương lượng không thành công, các bên có quyền khởi kiện tại tòa án có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp. Tòa án sẽ căn cứ vào hợp đồng bảo hiểm, hồ sơ tai nạn và các chứng cứ liên quan để xác định trách nhiệm bồi thường của từng bên.

5. Câu hỏi thường gặp

Tranh chấp giữa "đơn vị bảo hiểm" và "bên gây tai nạn" khi mức bồi thường thực tế cao hơn hợp đồng có thể kéo dài bao lâu?

Thời gian giải quyết phụ thuộc vào mức độ phức tạp của vụ việc. Nếu các bên thương lượng thành công, tranh chấp có thể được giải quyết trong vài tuần đến vài tháng. Tuy nhiên, nếu vụ việc được đưa ra tòa án, thời gian giải quyết có thể kéo dài từ khoảng 6 tháng đến hơn một năm.

Bên gây tai nạn có phải chịu toàn bộ phần bồi thường vượt hợp đồng không?

Theo Bộ luật Dân sự 2015, người gây thiệt hại phải bồi thường toàn bộ thiệt hại thực tế cho người bị hại. Doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chi trả trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP, vì vậy phần thiệt hại vượt quá hạn mức bảo hiểm sẽ do người gây tai nạn trực tiếp bồi thường.

Làm thế nào để hạn chế tranh chấp giữa "đơn vị bảo hiểm" và "bên gây tai nạn"?

Chủ xe nên đọc kỹ các điều khoản hợp đồng bảo hiểm, đặc biệt là phạm vi trách nhiệm và các trường hợp loại trừ. Ngoài ra, việc lưu giữ đầy đủ hồ sơ tai nạn và phối hợp với doanh nghiệp bảo hiểm trong quá trình giải quyết bồi thường sẽ giúp hạn chế tranh chấp và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên.

Tranh chấp giữa "đơn vị bảo hiểm" và "bên gây tai nạn" khi mức bồi thường thực tế cao hơn hợp đồng đòi hỏi sự am hiểu pháp luật để bảo vệ quyền lợi hiệu quả, tránh những tổn thất không đáng có. Việc áp dụng đúng quy định từ Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và Thông tư 72/2024/TT-BCA sẽ giúp giải quyết nhanh chóng. Nếu bạn đang gặp phải tình huống tương tự, đừng ngần ngại liên hệ Pháp lý xe để nhận tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ kịp thời.