Những thói quen lái xe "tự sát" mà nhiều người mắc phải đang âm thầm cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người mỗi năm trên đường phố Việt Nam. Những hành vi tưởng chừng nhỏ nhặt này lại dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, gây tổn thất lớn về người và tài sản. Việc nhận diện và loại bỏ chúng không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn hơn. Cùng Pháp lý xe tìm hiểu chi tiết để tránh những sai lầm chết người.
1. Những thói quen lái xe "tự sát" mà nhiều người mắc phải
Những thói quen lái xe "tự sát" mà nhiều người mắc phải thường xuất phát từ sự chủ quan và thiếu nhận thức về rủi ro, dẫn đến tỷ lệ tai nạn giao thông cao. Theo thống kê từ cơ quan chức năng, hơn 70% vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến các hành vi vi phạm cơ bản như không chú ý quan sát hoặc thao tác nguy hiểm trong lúc di chuyển. Những thói quen này không chỉ đe dọa tính mạng người lái mà còn ảnh hưởng đến người tham gia giao thông khác, tạo nên gánh nặng xã hội lớn.
Luật Trật tự, ATGT đường bộ 2024 quy định rõ ràng rằng mọi hành vi gây mất an toàn đều bị xử lý nghiêm, nhằm nâng cao ý thức cộng đồng. Ví dụ, việc duy trì tốc độ cao liên tục hoặc không kiểm tra phương tiện trước khi khởi hành là những biểu hiện phổ biến, khiến người lái rơi vào tình trạng mất kiểm soát đột ngột.
Để tránh, người lái cần rèn luyện thói quen kiểm tra xe định kỳ và tuân thủ giới hạn tốc độ, giúp giảm thiểu rủi ro một cách hiệu quả. Hơn nữa, các chiến dịch tuyên truyền từ chính quyền đã nhấn mạnh rằng, thay đổi nhận thức là chìa khóa để loại bỏ những thói quen xấu này, từ đó xây dựng văn hóa lái xe văn minh.
2. Lái xe khi sử dụng rượu bia hoặc chất kích thích
Một trong những thói quen lái xe "tự sát" phổ biến nhất là lái xe sau khi uống rượu bia hoặc sử dụng chất kích thích, khiến phản xạ chậm chạp và khả năng phán đoán suy giảm nghiêm trọng. Hành vi này không chỉ làm tăng nguy cơ va chạm mà còn dẫn đến các vụ tai nạn thảm khốc, với hậu quả lâu dài cho gia đình nạn nhân.
Nghị định xử phạt VPHC giao thông quy định mức phạt tiền từ 6-8 triệu đồng đối với người vi phạm nồng độ cồn vượt mức cho phép, kèm theo tước giấy phép lái xe từ 16-22 tháng, nhằm răn đe hiệu quả. Trong thực tế, nhiều trường hợp người lái cảm thấy "chỉ một ly" không sao, nhưng thực tế cho thấy ngay cả lượng nhỏ cũng có thể gây mất tập trung, dẫn đến tai nạn chết người.
Để khắc phục, người lái nên sử dụng phương tiện công cộng hoặc nhờ người thân chở nếu đã uống, đồng thời tham gia các khóa học nâng cao nhận thức về tác hại của rượu bia khi lái xe. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy định này không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần giảm tỷ lệ tai nạn giao thông quốc gia, theo các báo cáo hàng năm từ Bộ Giao thông Vận tải.
>> Đọc thêm: Cách tra cứu phạt nguội trên Cổng thông tin Cục CSGT
3. Sử dụng điện thoại di động trong lúc lái xe
Sử dụng điện thoại khi đang lái xe là hành vi nguy hiểm vì làm người điều khiển mất tập trung và giảm khả năng phản ứng trước các tình huống bất ngờ. Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người lái xe phải tập trung quan sát và không thực hiện các hành vi gây mất an toàn khi điều khiển phương tiện.
Hành vi dùng tay cầm điện thoại khi lái xe có thể bị xử phạt theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP). Mức phạt thường từ 800.000 – 1.000.000 đồng đối với xe máy và cao hơn đối với ô tô.
Để giảm rủi ro, người lái nên hạn chế sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện và chỉ sử dụng các thiết bị rảnh tay khi thật sự cần thiết.
>> Đọc thêm: Cách tích hợp GPLX vào VNeID (Chi tiết các bước)
4. Vượt ẩu và không tuân thủ tín hiệu giao thông
Vượt ẩu hoặc không chấp hành tín hiệu giao thông là hành vi nguy hiểm, dễ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, đặc biệt tại các giao lộ đông đúc. Những hành vi như vượt đèn đỏ, chuyển làn đột ngột hoặc lạng lách có thể gây xung đột trực tiếp với các phương tiện khác và làm gián đoạn dòng chảy giao thông.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người điều khiển phương tiện phải tuân thủ tín hiệu đèn giao thông, biển báo và vạch kẻ đường. Nếu vi phạm, người lái có thể bị xử phạt theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP).
Cụ thể:
- Xe máy vượt đèn đỏ: phạt khoảng 800.000 – 1.000.000 đồng, có thể bị tước giấy phép lái xe từ 1–3 tháng.
- Ô tô vượt đèn đỏ: phạt khoảng 4.000.000 – 6.000.000 đồng, có thể bị tước giấy phép lái xe từ 1–3 tháng.
Để tránh vi phạm, người lái cần giữ bình tĩnh, quan sát tín hiệu giao thông và không vượt xe hoặc chuyển làn khi chưa bảo đảm an toàn.
5. Không thắt dây an toàn và chở quá tải
Không thắt dây an toàn hoặc chở quá số người quy định là thói quen nguy hiểm vì làm giảm khả năng bảo vệ khi xảy ra va chạm và khiến phương tiện mất ổn định khi di chuyển. Nhiều người bỏ qua quy định này vì cảm thấy bất tiện, nhưng đây là nguyên nhân làm tăng mức độ thương vong trong các vụ tai nạn giao thông.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người lái và người ngồi trên ô tô phải thắt dây an toàn khi xe đang chạy và phương tiện không được chở quá số người quy định.
Hành vi vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP), cụ thể:
- Ô tô không thắt dây an toàn: phạt khoảng 800.000 – 1.000.000 đồng.
- Xe máy chở quá số người quy định: phạt khoảng 400.000 – 600.000 đồng.
Để bảo đảm an toàn, người lái nên kiểm tra số lượng hành khách trước khi khởi hành và luôn thắt dây an toàn ngay từ đầu hành trình.
6. Câu hỏi thường gặp
Lái xe khi say rượu có bị xử phạt như thế nào theo pháp luật?
Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP), người điều khiển phương tiện có nồng độ cồn sẽ bị xử phạt tùy mức vi phạm. Với xe máy, mức phạt khoảng 2–3 triệu đồng và có thể bị tước giấy phép lái xe 10–12 tháng. Với ô tô, mức phạt từ 6–8 triệu đồng trở lên, kèm tước giấy phép lái xe trong thời gian nhất định. Hành vi này cũng bị coi là vi phạm nghiêm trọng theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Sử dụng điện thoại khi lái xe có hậu quả pháp lý gì?
Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP), người lái xe sử dụng điện thoại bằng tay khi đang điều khiển phương tiện sẽ bị xử phạt hành chính. Xe máy có thể bị phạt 800.000 – 1.000.000 đồng, còn ô tô bị phạt khoảng 2.000.000 – 3.000.000 đồng. Nếu gây tai nạn, người vi phạm còn có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng hơn.
Làm thế nào để tránh các thói quen lái xe nguy hiểm hàng ngày?
Để tránh, hãy lập kế hoạch di chuyển trước, kiểm tra xe định kỳ và tránh các yếu tố phân tâm như điện thoại hoặc rượu bia. Tham gia các khóa học an toàn giao thông theo Luật Trật tự, ATGT đường bộ 2024 để nâng cao kỹ năng, và tuân thủ Nghị định xử phạt VPHC giao thông để tránh phạt.
Những thói quen lái xe "tự sát" mà nhiều người mắc phải có thể dẫn đến những hậu quả không thể cứu vãn, từ thương vong đến trách nhiệm pháp lý nặng nề. Việc nhận thức và thay đổi ngay hôm nay là bước đi quan trọng để bảo vệ tính mạng và tài sản. Hãy cam kết lái xe an toàn, tuân thủ quy định để góp phần vào xã hội văn minh. Nếu cần tư vấn pháp lý chi tiết, hãy liên hệ Pháp lý xe để được hỗ trợ chuyên sâu và kịp thời.